Τι είναι η ψυχοθεραπεία; Πόσο χρόνο χρειάζεται;
Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας δεν είναι μια απλή κοινωνική συζήτηση, αλλά μια βαθιά τεκμηριωμένη μέθοδος που βοηθά το άτομο να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του, να επεξεργαστεί βιώματα, σχέσεις, συναισθήματα και να αλλάξει δυσλειτουργικές συμπεριφορές και επιλογές, με στόχο να βελτιώσουν την ποιότητά της ζωής του. Πρόκειται για μια πορεία λοιπόν δομημένη, συνεργατική και εξελικτική, η οποία βασίζεται στη δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης και ασφάλειας μεταξύ του θεραπευόμενου και του ειδικού ψυχικής υγείας, μέσα σε δεοντολογικά πλαίσια.
Τι περίπου σημαίνει αυτό; Ο θεραπευόμενος δεν κρίνεται, δεν χειραγωγείται, συμπορεύεται και καθοδηγείται από έναν έμπειρο επαγγελματία, εστιάζοντας μέσα του και όχι έξω του. Ενθαρρύνεται να παρατηρήσει, να εκφράσει σκέψεις, παρορμήσεις. συναισθήματα, να αναγνωρίσει μοτίβα συμπεριφοράς που επαναλαμβάνονται, να εστιάσει στις διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσει και πως αυτές τον επηρεάζουν. Να αποκτήσει συνεπώς μεγαλύτερη αυτογνωσία. Στην πορεία της θεραπείας θα καταφέρει να δώσει νέο πιο αντικειμενικό νόημα στις εμπειρίες του, να δημιουργήσει νέους ποιοτικούς τρόπους σύνδεσης με άλλους ανθρώπους και τέλος να ανακαλύψει και να εφαρμόσει νέους πιο ωφέλιμους και αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων του.
Πως μπορεί να γίνει αυτό; Όλοι οι άνθρωποι γεννιόμαστε με κάποιες δυνατότητες και δυσκολίες, οι οποίες αντιστοίχως για να εξελιχθούν σε ικανότητες χρειάζεται να ευνοηθούν από το περιβάλλον και δυσκολίες για να ξεπεραστούν ή να αμβλυνθούν πάλι να δεχτούν κάποια παρέμβαση-φροντίδα. Πέρα από τις πρακτικές συνθήκες διαβίωσης που είναι καθοριστικές για την ανάπτυξη μας, σίγουρα παίζει ρόλο και η συναισθηματική στήριξη και διαπαιδαγώγηση.
Δυστυχώς πολλοί άνθρωποι δε μεγαλώνουν με τέτοιες ανατροφοδοτήσεις. Ο αγχωτικός τρόπος ζωής σε μια οικογένεια, οι προσωπικές, οικονομικές, κοινωνικές δυσκολίες των γονέων καθιστούν κάποιες φορές αυτή την παρέμβαση αδύνατη ή μη-προτεραιότητα.
Περαιτέρω οι άνθρωποι από μικρές ηλικίες μαθαίνουν μεγαλώνοντας ότι δεν πρέπει να εκφράζουν ή να εκδηλώνουν τα συναισθήματά τους. Είτε διότι είναι ντροπή, είτε συναισθηματική αδυναμία είτε από δικό τους φόβο μην προκαλέσουν παραπάνω προβλήματα και συγκρούσεις. Έτσι όμως μαθαίνουν να απομακρύνονται συναισθηματικά από τους άλλους μέχρι να καταλήξουν να απομακρυνθούν και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Στην πορεία της ζωής τους εάν αποφασίσουν να γίνουν και οι ίδιοι γονείς, αναπαράγουν ασυνείδητα το μοντέλο που βίωσαν και μετατρέπονται σε κάτι που δεν θα ήθελαν ποτέ όταν ήταν μικροί ή σε ένα γονέα που δεν θα ήθελαν να έχουν.
Η αποξένωση, η επιφανειακή σύνδεση, η εσωστρέφεια και ο πληγωμένος ή μη-ικανοποιημένος εγωισμός κυριαρχούν γύρω μας. Οι εμπειρίες γίνονται στεγνές, οι άνθρωποι δεν επικοινωνούν ουσιαστικά, αμύνονται βλέποντας καχύποπτα ο ένας τον άλλον, προσπαθούν να κάνουν ότι μπορούν για να επιβιώσουν ή και να ανταγωνιστούν σκληρά με τους άλλους ώστε να επιβληθούν.
Η δουλειά του ψυχολόγου-ψυχοθεραπευτή είναι αυτή ακριβώς, να ενώσει μαζί με τον θεραπευόμενο τα κομμάτια του παζλ της ζωής του, να αναπλαισιώσει τα βιώματα, να διευρύνει τους ορίζοντες και την οπτική των γεγονότων, να απελευθερώσει από κατάλοιπα και παλινδρομήσεις, να ανοίξει την πόρτα στις γνήσιες ανάγκες και δυνατότητες του κάθε ανθρώπου, αυτές που δεν κατάφεραν να εξελιχθούν, ώστε να φέρει τον άνθρωπο σε επαφή με τον γνήσιο εαυτό του και να νιώσει πιο ολοκληρωμένος.
Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας δεν είναι πάντοτε εύκολη και η πορεία της δεν είναι γραμμική. Ωστόσο όσο επενδύει ψυχικά ο θεραπευόμενος, η προσπάθεια αυτή αποφέρει καρπούς πλούσιους και βοηθάει σημαντικά στην βελτίωση της ποιότητας της ζωής του.
Η σχέση με τον ψυχοθεραπευτή είναι μείζονος σημασίας αφού η αμοιβαία εμπιστοσύνη, αποδοχή και δουλειά είναι το 50% της όλης θεραπείας. Οπότε και είναι καθοριστικό να βρούμε έναν ειδικό καταρτισμένο, με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, έμπειρο, που τηρεί τις αρχές δεοντολογίας, ο οποίος να μας κάνει να νιώσουμε ότι υπάρχει ενσυναίσθηση και εμπιστοσύνη. Με λίγα λόγια να υπάρχει καλή επικοινωνία γιατί μαζί με αυτόν θα συμπορευτούμε σε αυτή τη διαδικασίας στήριξης του ψυχισμού. Μια διαδικασία που μπορεί να κρατήσει κάποιες εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια - αναλόγως τη φύση των δυσκολιών αλλά και του πόσο βαθιά θέλουμε να φτάσουμε. Μαζί αποφασίζουν ποιοι είναι οι στόχοι που θέλουν να επιτύχουν και ποιες ανάγκες είναι σε προτεραιότητα. Είναι μια διαδικασία που διευρύνει τον ψυχικό πλούτο και δυνάμεις των ανθρώπων.